Trafik Kazasında Maddi Tazminat Nasıl Alınır?

Trafik kazasında maddi tazminat nedir?

Maddi tazminat, trafik kazası nedeniyle malvarlığınızda oluşan ekonomik eksikliğin giderilmesini amaçlayan ödemedir. Araç onarım masrafı, aracın kaza sonrası piyasa değerindeki düşüş ve bazı durumlarda araçtan yararlanılamadığı döneme ilişkin ispatlanabilir zararlar bu kapsamda değerlendirilebilir. Zararın ve miktarının ortaya konulması gerekir (TBK md. 49, 50).

Kazada kusurlu olan sürücü ve aracın işleteni, üçüncü kişilere verilen zararlardan sorumlu olabilir. Zorunlu mali sorumluluk sigortası da poliçe ve mevzuat kapsamındaki zararlar bakımından devreye girebilir (KTK md. 85, 91). Sigorta şirketinin sorumluluğu, zorunlu trafik sigortasının teminat kapsamı ve poliçe limitleriyle sınırlıdır (KTK md. 91).

Hangi zararlar talep edilebilir?

Her zarar kalemi otomatik olarak ödenmez. Mahkeme veya sigorta değerlendirmesinde kazanın zarar ile bağlantısı, onarımın gerekli olup olmadığı, hasarın gerçek miktarı ve varsa zarar görenin kusuru dikkate alınır (TBK md. 50, 51, 52). Zarar gören kişi, zararın doğduğunu ve miktarını mümkün olduğu ölçüde belgelemelidir (TBK md. 50).

Araç değer kaybı nasıl değerlendirilir?

Araç değer kaybı, aracın onarılmış olsa bile kaza ve hasar geçmişi nedeniyle önceki piyasa değerine göre daha düşük bir bedelle satılabilmesi iddiasına dayanır. Değer kaybının varlığı; aracın yaşı, kilometresi, marka ve modeli, hasarın niteliği, değişen veya boyanan parçalar ve önceki hasar kayıtları gibi unsurlar üzerinden incelenebilir. Bu değerlendirme somut veriler ve gerektiğinde bilirkişi incelemesiyle yapılır (TBK md. 50, 51).

Aracın daha önce aynı bölgeden hasar görmüş olması, hasarın değer kaybına etkisini azaltabilir veya ortadan kaldırabilir. Bu nedenle yalnızca servis faturası değil, kaza öncesi ve sonrası araç kayıtları da önem taşır. Talep edilen miktar, kanıtlanabilen gerçek zarar ile sınırlıdır (TBK md. 49, 50).

Sigorta şirketine nasıl başvurulur?

Zorunlu trafik sigortası kapsamında ödeme talep edilecekse, dava açmadan veya sigorta tahkimine başvurmadan önce ilgili sigorta şirketine yazılı başvuru yapılması gerekir (KTK md. 97). Başvuruda kazanın tarihi ve yeri, araç bilgileri, kusur durumu, talep edilen zarar kalemleri ve ödeme yapılacak hesap bilgisi açıkça belirtilmelidir.

Başvuruya kaza tespit tutanağı, ruhsat, sürücü belgesi, hasar ve ekspertiz raporları, servis faturaları, fotoğraflar, varsa değer kaybı raporu ve banka bilgileri eklenebilir. Sigorta şirketi eksik belge isterse, istenen belgenin hangi zarar kalemini açıklamak için gerekli olduğunu kontrol etmeniz yararlı olur. Belgelerin gönderildiğini ve başvurunun ulaştığını gösteren kayıtlar saklanmalıdır (KTK md. 97; TBK md. 50).

Sigorta ödeme yapmazsa ne yapılabilir?

Sigorta şirketi talebi tamamen veya kısmen reddederse, ret gerekçesi ve hesaplama yöntemi incelenmelidir. Uyuşmazlık, şartları varsa sigorta tahkim yoluna veya görevli mahkemede açılacak davaya taşınabilir. Sigorta tahkimi, sigorta sözleşmesinden kaynaklanan uyuşmazlıkların belirli koşullarda hakemler aracılığıyla incelenmesini sağlayan bir yoldur (5684 sayılı Sigortacılık Kanunu md. 30).

Sigorta şirketine yapılan başvuru, kusur oranını veya zararın gerçek miktarını tek başına kesinleştirmez. Taraflar arasında kusur, onarım bedeli, değer kaybı veya poliçe kapsamı konusunda uyuşmazlık varsa dosya teknik inceleme ve bilirkişi değerlendirmesi gerektirebilir (TBK md. 50, 51).

Kusur oranı tazminatı nasıl etkiler?

Tazminat hesabında kazaya kimin, ne ölçüde katkıda bulunduğu önemlidir. Zarar görenin de kazanın oluşumunda kusuru varsa, tazminatın azaltılması gündeme gelebilir. Zarar görenin zararı artıran davranışları da değerlendirmeye alınabilir (TBK md. 52).

Kaza tespit tutanağındaki değerlendirme önemli bir delil olabilir; ancak tüm uyuşmazlıkları tek başına çözmeyebilir. Olay yeri fotoğrafları, kamera kayıtları, tanık anlatımları, araç hasarlarının birbiriyle uyumu ve trafik işaretleri birlikte incelenebilir. İddia edilen zararın kazadan kaynaklandığını göstermek zarar görenin sorumluluğundadır (TBK md. 50).

Kurgusal örnek olay

Örneğin, Ayşe Hanım’ın park hâlindeki aracına başka bir araç çarpsın. Servis, aracın onarımı için bir bedel belirlesin ve araç onarıldıktan sonra kaza geçmişi nedeniyle piyasa değerinin düştüğü iddia edilsin. Ayşe Hanım; kaza tutanağını, fotoğrafları, servis belgelerini ve değer kaybını açıklayan raporu sigorta şirketine sunabilir. Sigorta şirketi kusur veya zarar miktarına itiraz ederse, talebin dayanağı ve belgelerin yeterliliği ayrıca incelenir (KTK md. 97; TBK md. 50, 51). Bu örnek kurgusaldır.

Başvuru öncesi kontrol listesi

Kaza tutanağının ve olay yeri fotoğraflarının bir kopyasını alın. Aracı, hasarın tespiti yapılmadan ve deliller korunmadan onarıma göndermemeye çalışın. Servis faturalarını, çekici ve otopark belgelerini, ekspertiz raporlarını ve sigorta yazışmalarını saklayın. Talep edeceğiniz her zarar kalemini ayrı başlık altında açıklayın; belgesiz veya kazayla bağlantısı kurulamayan kalemler bakımından ispat sorunu çıkabilir (TBK md. 50).