İdare Mahkemesinde Dava Açma Süresi Ne Kadardır?

İdari dava açma süresi nedir?

İdari dava açma süresi, bir idari işlemin veya bazı durumlarda idari eylemin hukuka aykırı olduğunu düşünen kişinin mahkemeye başvurabileceği zaman aralığıdır. Bu sürenin geçirilmesi, mahkemenin davayı süre yönünden incelemesine ve davanın esasına girmeden karar vermesine yol açabilir. Dava açma süreleri, kural olarak İdari Yargılama Usulü Kanunu’nda düzenlenir; ancak özel kanunlarda farklı süreler öngörülebilir (İYUK md. 7).

Genel dava açma süreleri kaç gündür?

Danıştay ve idare mahkemelerinde genel dava açma süresi 60 gündür. Vergi mahkemelerinde ise genel süre 30 gündür. Bu süreler, özel bir kanunda farklı bir düzenleme bulunmadığında uygulanır (İYUK md. 7).

Süre ne zaman başlar?

İdari işlemlerde dava açma süresi, işlemin ilgili kişiye yazılı olarak bildirildiği günü izleyen gün başlar. Bu nedenle tebliğ belgesindeki tarih dikkatle kontrol edilmelidir. Tebliğ tarihi bilinmeden son başvuru gününü doğru hesaplamak mümkün olmayabilir (İYUK md. 7).

Süre hesabında ilk gün hesaba katılmaz; izleyen gün birinci gün olarak değerlendirilir. Sürelerin nasıl hesaplanacağı, sürenin başlaması ve tatil günlerinin süreye etkisi kanunda ayrıca düzenlenmiştir (İYUK md. 8).

Tatil günü sürenin sonuna denk gelirse ne olur?

Dava açma süresinin son günü resmî tatile rastlarsa, süre tatili izleyen çalışma gününün sonunda biter. Süre hesabında başlangıç, bitiş ve tatil günleri birlikte değerlendirilmelidir (İYUK md. 8).

İdareye başvuru dava açma süresini etkiler mi?

İlgili kişi, idari davaya konu olabilecek bir işlemin yapılması için idareye başvurabilir. İdare 30 gün içinde cevap vermezse başvuru reddedilmiş sayılır. Bu durumda dava açma süresi, kanundaki genel kurallara göre değerlendirilir (İYUK md. 10).

Kişi, dava açma süresi içinde işlemi yapan makama veya üst makama başvurarak işlemin kaldırılmasını, değiştirilmesini veya yeni bir işlem yapılmasını isteyebilir. Bu başvuru dava açma süresini durdurur. Başvuruya 30 gün içinde cevap verilmezse istek reddedilmiş sayılır ve kalan süre işlemeye devam eder. Başvuru üzerine verilen cevabın niteliği ve tebliğ tarihi ayrıca incelenmelidir (İYUK md. 11).

İdari eylemden doğan zararlarda süre

İdari eylem, idarenin fiilî davranışı veya hareketsizliği nedeniyle ortaya çıkan durumları ifade eder. İdari eylem nedeniyle hakkı ihlal edilen kişi, dava açmadan önce ilgili idareye yazılı başvuru yapmak zorundadır. Bu başvurunun, zararın ve eylemin öğrenilmesinden itibaren bir yıl içinde ve her hâlde eylem tarihinden itibaren beş yıl içinde yapılması gerekir. İdarenin başvuruyu tamamen veya kısmen reddetmesi ya da süresinde cevap vermemesi üzerine dava açma süresi ayrıca değerlendirilir (İYUK md. 13).

Kurgusal örnek: Tebliğ tarihinin önemi

Örneğin, Ayşe Hanım’a bir idari para cezasına ilişkin işlem 5 Mart günü yazılı olarak bildirilsin. İşleme karşı görevli mahkemede genel dava açma süresi uygulanıyorsa, süre 5 Mart günü değil, 6 Mart günü başlar. İşlemin vergi mahkemesinin görev alanına girip girmediği ve özel bir kanunda farklı süre bulunup bulunmadığı da ayrıca kontrol edilmelidir (İYUK md. 7, 8).

Süreyi hesaplarken nelere dikkat etmelisiniz?

Öncelikle işlemin size hangi tarihte ve nasıl bildirildiğini belirleyin. Tebligat zarfı, elektronik bildirim kaydı veya teslim belgesi gibi tarih gösteren belgeleri saklayın. Daha sonra işlemin hangi mahkemenin görev alanına girdiğini ve özel bir dava açma süresi olup olmadığını araştırın (İYUK md. 7).

İdareye başvuru yapılacaksa, başvurunun dava açma süresine etkisi ayrıca incelenmelidir. Başvuru dilekçesinin verildiğini gösteren kayıt alınmalı; cevap verilirse cevap tarihi ve içeriği saklanmalıdır (İYUK md. 10, 11).

Süre hesabı işlemin türüne, tebliğ biçimine, görevli mahkemeye ve özel mevzuata göre değişebilir. Özellikle kamu görevinden çıkarma, imar, vergi, kamulaştırma veya sınav işlemleri gibi alanlarda özel düzenlemeler bulunabileceğinden yalnızca genel 60 günlük süreye güvenilmemelidir (İYUK md. 7).