Kadına Karşı Şiddette Koruma Kararı Nasıl Alınır?

Kadına karşı şiddet ve 6284 sayılı Kanun nedir?

6284 sayılı Kanun, şiddete uğrayan veya şiddete uğrama tehlikesi bulunan kadınların, çocukların, aile bireylerinin ve tek taraflı ısrarlı takip mağdurlarının korunmasına yönelik tedbirleri düzenler (6284 sayılı Kanun md. 1 ve md. 2). Kanunun amacı yalnızca gerçekleşmiş fiziksel saldırılara müdahale etmek değildir. Tehdit, hakaret, aşağılama, ekonomik baskı, cinsel şiddet ve kişinin özgürlüğünü sınırlayan davranışlar da olayın özelliklerine göre şiddet kapsamında değerlendirilebilir (6284 sayılı Kanun md. 2).

Koruma kararı günlük kullanımda tek bir karar türünü ifade eder. Kanunda ise mağdurun korunmasına yönelik koruyucu tedbirler ile şiddet uygulayan veya uygulama tehlikesi bulunan kişi hakkında verilen önleyici tedbirler birbirinden ayrılır (6284 sayılı Kanun md. 3, md. 4 ve md. 5).

Koruyucu ve önleyici tedbir arasındaki fark nedir?

Koruyucu tedbir, şiddet mağdurunun güvenliğini sağlamaya yöneliktir. Mülki amir; barınma yeri sağlanması, geçici maddi yardım, psikolojik, mesleki, hukuki ve sosyal danışmanlık, çocuklar için geçici bakım imkânı ve gerektiğinde geçici koruma gibi kararlar verebilir (6284 sayılı Kanun md. 3). Mülki amir; valilik veya kaymakamlık makamını ifade eder.

Hâkim tarafından verilen koruyucu tedbirler arasında işyerinin değiştirilmesi, kişinin ayrı bir yerleşim yerinde yaşamasına karar verilmesi ve gerekli şartlarda aile konutu hakkında tapu kütüğüne şerh konulması bulunur (6284 sayılı Kanun md. 4). Aile konutu şerhi, taşınmazın aile yaşamının sürdürüldüğü konut olduğunu gösteren tapu kaydı işlemidir.

Önleyici tedbirler ise şiddet uygulayan veya uygulama ihtimali bulunan kişiye yönelik sınırlamalardır. Hâkim; mağdura yönelik tehdit, hakaret ve aşağılama içeren söz veya davranışlarda bulunmama, mağdurun konutundan uzaklaştırılma, mağdura ve gerektiğinde yakınlarına yaklaşmama, telefon veya başka iletişim araçlarıyla rahatsız etmeme kararları verebilir (6284 sayılı Kanun md. 5).

Somut olayın özelliklerine göre çocuklarla kişisel ilişki kurulmasının sınırlandırılması veya tamamen kaldırılması, silahların kolluğa teslim edilmesi, kamu görevi nedeniyle taşınan silahın teslimi ve alkol ya da uyuşturucu madde etkisindeyken mağdura yaklaşmama gibi önlemler de uygulanabilir (6284 sayılı Kanun md. 5).

Koruma kararı için nereye başvurulur?

Tedbir kararı için en hızlı ulaşabileceğiniz kolluk birimine, mülki amire veya hâkime başvurabilirsiniz (6284 sayılı Kanun md. 8). Kolluk birimleri polis ve jandarmadır. Başvuru sırasında yaşadığınız olayı, tehditleri, varsa çocukların durumunu, güvenliğiniz açısından acil riskleri ve talep ettiğiniz tedbirleri açıkça anlatmanız yararlı olur.

Başvuruyu bizzat yapabileceğiniz gibi olayın niteliğine göre sizin için başvuru yapılması da mümkün olabilir. Tedbir kararı verilirken delil veya belge aranması zorunlu değildir; ancak elinizdeki mesaj, fotoğraf, sağlık raporu, tanık bilgisi veya başka kayıtları güvenli biçimde sunmanız olayın anlaşılmasına yardımcı olabilir (6284 sayılı Kanun md. 8).

Başvuru ve karar işlemleri için harç alınmaz (6284 sayılı Kanun md. 20). Acil tehlike varsa öncelikle güvenli bir yere geçmeniz ve kolluk birimine ulaşmanız gerekir. Tedbir talebi, devam eden ceza soruşturması veya davasından ayrı olarak değerlendirilir; başvuru sırasında hem güvenlik ihtiyacınızı hem de varsa diğer hukuki işlemleri anlatın.

Karar verilmesi için şiddetin kesin olarak kanıtlanması gerekir mi?

6284 sayılı Kanun kapsamında tedbir kararı verilebilmesi için karar makamının her durumda kesinleşmiş bir ceza mahkûmiyeti beklemesi gerekmez. Kanun, tedbir kararlarının geciktirilmeksizin verilmesini ve gerekli görülen hâllerde delil veya belge aranmamasını düzenler (6284 sayılı Kanun md. 8). Bu düzenleme, gerçeğe aykırı beyanda bulunulabileceği anlamına gelmez. Başvuruda olayları doğru, tarih sırasına uygun ve mümkün olduğunca somut şekilde anlatmalısınız.

Koruma kararına uyulmazsa ne olur?

Hakkında önleyici tedbir kararı verilen kişi, kararın gereğini yerine getirmek zorundadır. Örneğin yaklaşmama veya iletişim kurmama kararına rağmen mağdurun evine, işyerine ya da bulunduğu yere gitmesi ihlal oluşturabilir. İhlal gerçekleştiğinde durum kolluğa veya ilgili makamlara bildirilmelidir.

Tedbir kararını ihlal eden kişi hakkında zorlama hapsi uygulanabilir. Zorlama hapsi, kişinin karara uymasını sağlamak amacıyla verilen ve ihlalin niteliğine göre kanunda belirlenen sürelerle uygulanan bir yaptırımdır (6284 sayılı Kanun md. 13). İhlalin her seferinde ayrı değerlendirilmesi ve kararın içeriğinin dikkate alınması gerekir.

Karara itiraz edilebilir mi?

6284 sayılı Kanun kapsamında verilen tedbir kararlarına karşı kanunda düzenlenen itiraz yolu kullanılabilir. İtiraz mercii ve başvuru süresi, kararın türüne ve karar makamına göre değerlendirilir (6284 sayılı Kanun md. 9). Size verilen kararın yazılı içeriğini ve üzerindeki başvuru bilgilerini dikkatle inceleyin.

Mağdur açısından da tedbirin yetersiz kalması, süresinin yaklaşması veya yeni bir risk ortaya çıkması hâlinde tedbirin değiştirilmesi ya da uzatılması talep edilebilir (6284 sayılı Kanun md. 8). Bu talepte yeni olayları, ihlal bilgilerini ve hangi tedbirin neden gerekli olduğunu açıklamanız gerekir.

Örnek olay

Örneğin, Ayşe Hanım eski eşinin kendisini sürekli aradığını, işyerine geldiğini ve tehdit mesajları gönderdiğini düşünelim. Ayşe Hanım, en hızlı ulaşabildiği kolluk birimine veya mülki amire başvurarak güvenlik ihtiyacını anlatabilir; ayrıca hâkimden yaklaşmama, iletişim araçlarıyla rahatsız etmeme ve gerekli görülürse işyeri değişikliği gibi tedbirleri talep edebilir (6284 sayılı Kanun md. 3, md. 4 ve md. 5). Bu örnek kurgusaldır.

Başvuruda hangi bilgileri vermelisiniz?

Şiddet veya yakın tehlike yaşıyorsanız, başvuruyu ertelemeyin. Hukuki sürecin ayrıntıları olayın niteliğine göre değişebilir. Hak kaybı yaşamamak için bir avukata danışabilir; avukatlık ücretini karşılayamıyorsanız baronun Adli Yardım Bürosuna başvuru imkânını araştırabilirsiniz.